การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) กับการปรับตัวของผู้นำ ยุค Digital Transformation
บทความในหลาย ๆ องค์กรธุรกิจที่ผู้นำตระหนักถึงความสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) จะลงทุนกับการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง เพื่อรักษา Talent ไว้กับองค์กร ให้สามารถปรับตัวเข้ากับยุค Digital Transformation ได้อย่างยาวนาน ดังจะเห็นได้จากความแข็งแกร่งในธุรกิจการเงินของธนาคารกรุงเทพ หรือแม้แต่การนำองค์กรไปสู่ความสำเร็จได้ในทุกช่วงเวลาของ Jeff Bezos ผู้ก่อตั้ง Amazon จากธุรกิจร้านค้า Online สู่ Cloud Computing และอื่น ๆ เพียงเพราะเขาไม่เคยหยุดที่จะเรียนรู้ และทดลองสิ่งใหม่ ๆ
ปลุกพลังผู้นำ
สร้างความได้เปรียบด้วยการเรียนรู้ตลอดชีวิตในโลกที่เปลี่ยนแปลงไม่หยุดนิ่ง
ข้างต้น คือ ตัวอย่างที่สะท้อนถึงความสำเร็จของผู้นำองค์กรและองค์กรที่ประสบความสำเร็จในยุคที่โลกปัจจุบันขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดนิ่ง ทั้ง Digital Transformation การเข้ามามีบทบาทมากขึ้นของปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI และการแข่งขันในตลาดการค้าทั้งภายในและต่างประเทศที่ทวีความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งล้วนส่งแรงกระเพื่อมต่อการบริหารและดำเนินธุรกิจ รวมไปถึงโอกาสการเติบโตในสายอาชีพในระดับบุคคล ที่การศึกษาหรือเรียนรู้มาในอดีตไม่สามารถเป็นหลักประกันความอยู่รอดหรือความก้าวหน้าของธุรกิจและบุคคลคนหนึ่งได้อีกต่อไป แต่ขึ้นอยู่กับการพัฒนาตนเองและองค์กรด้วยการเรียนรู้ที่ไม่หยุดนิ่งเช่น Jeff Bezos และผู้นำองค์กรธุรกิจชั้นนำอีกมากมาย

การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) กับ Reskill และ Upskill
เราอาจจะคุ้นเคยกับคำว่าการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) แต่อาจจะไม่คุ้นกับ Reskill และ Upskill ที่จะมาช่วยขยายความหมายของการเรียนรู้ตลอดชีวิตในแต่ละด้านให้ชัดเจนขึ้น กล่าวคือ
– การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) คือ การเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องตลอดช่วงชีวิต โดยไม่ได้จำกัดการเรียนรู้เฉพาะในห้องเรียนหรือหลักสูตรที่เป็นทางการ แต่หมายรวมถึง การเรียนรู้จากประสบการณ์ การอ่าน การฟัง หรือการร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในงานสัมมนา และการสังเกตการณ์สิ่งรอบตัวอยู่เสมอ ดังนั้น การเรียนรู้ตลอดชีวิตจึงนับเป็นการลงทุนในความรู้และทักษะ เพื่อการเติบโตทางความคิดและประสบการณ์ ทั้งในชีวิตส่วนตัว สายอาชีพ และองค์กร
– Reskill หรือการเรียนรู้ทักษะใหม่ทั้งหมด เพื่อจุดประสงค์ในการเปลี่ยนสายงาน หรืออาชีพ เช่น การ Reskill จากงานการตลาด (Marketing) ไปสู่การเป็นที่ปรึกษาการเงินส่วนบุคคล หรือนักบัญชีที่อาจจะต้องเรียนรู้ทักษะการวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analytics) เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในโลกธุรกิจ
– Upskill หรือการพัฒนาทักษะเชิงก้าวหน้า เพื่อให้มีความรู้และทักษะที่มากขึ้น กว้างขึ้น และลึกขึ้น สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในปัจจุบัน รองรับบทบาทที่เพิ่มขึ้นหรือสูงขึ้นในอนาคต เช่น ผู้บริหารฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ กับการศึกษาหลักสูตรจิตวิทยาอุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในองค์กร และรองรับการปรับตำแหน่งสู่ผู้บริหารระดับสูงในองค์กรต่อไป เป็นต้น
การเรียนรู้ตลอดชีวิต จึงเป็นกรอบใหญ่ที่มีบทบาทผลักดันให้เกิดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ทั้งในรูปแบบ Reskill และ Upskill โดยการเรียนรู้ตลอดชีวิตจัดเป็นคุณสมบัติที่จำเป็นสำหรับผู้นำทุกระดับและทุกคนในทุกองค์กร ที่ต้องการเพิ่มพูนศักยภาพทางความคิด การบริหาร รักษาความได้เปรียบให้แก่องค์กร ผ่านการสนับสนุนและส่งเสริมบุคลากรให้มีทักษะความรู้ที่เหมาะสมและจำเป็น ด้วยการ Reskill หรือ Upskill เป็นจำเป็นและอย่างต่อเนื่อง
ความสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
การเพิ่มพูนศักยภาพและความได้เปรียบทั้งในระดับบุคคลและองค์กร ด้วยกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต ไม่ได้ “ดีที่มี” แต่คือ “ความจำเป็น” ที่ขาดไม่ได้อีกต่อไปแล้ว ด้วยเหตุผลต่าง ๆ คือ
- การเปลี่ยนแปลงของโลกธุรกิจ และเทคโนโลยี โดยเฉพาะการเข้ามามีบทบาทมากขึ้นของ AI และAutomationที่สามารถทำงานซ้ำซ้อนแทนมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ทักษะเชิงสร้างสรรค์ การคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น เป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้นำต้องพัฒนาตนเองและองค์กรให้ทันความเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ … ก่อนจะกลายเป็นผู้ถูกทิ้งไว้กับอดีต เช่น Satya Nadella ที่สามารถเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรของ Microsoft ให้เปิดกว้างรับการเรียนรู้ใหม่ และให้ความสำคัญกับการทำงานร่วมกัน ส่งผลให้ Microsoft มีความแข็งแกร่ง สามารถก้าวกระโดดไปสู่ธุรกิจใหม่ ๆ ในโลกเทคโนโลยีได้มากขึ้น
- เพื่อให้สามารถปรับตัวต่อทุกสถานการณ์ เพราะการเรียนรู้อย่างไม่หยุดนิ่งของผู้นำและส่งต่อถึงองค์กร เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของโลกธุรกิจทุกขณะ โดยมีทักษะที่หลากหลายในเชิงก้าวหน้า เป็นกลไกรับมือความไม่แน่นอน และพร้อมที่จะเปลี่ยนวิกฤติให้เป็นโอกาส ดังจะเห็นได้จากความสำเร็จในการลงทุนของ Berkshire Hathaway ภายใต้การบริหารของWarren Buffettที่มีอุปนิสัยเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเชื่อว่าการอ่านและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เป็นหัวใจสำคัญของการตัดสินใจลงทุนที่ดี เป็นต้น
- เพื่อเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันแก่องค์กร ดังจะเห็นได้มากกับองค์กรที่ผู้นำให้ความสำคัญกับการเรียนรู้และมีการลงทุนด้านการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง ที่สะท้อนผลลัพธ์ออกมาเป็นความสามารถรักษาความได้เปรียบในการแข่งขัน ด้วยนวัตกรรม และผลิตภัณฑ์ที่ตอบสนองตลาดที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว เช่นที่ได้ยกตัวอย่างการรักษา Talent ของธนาคารกรุงเทพ ได้อย่างยาวนาน เพราะมีผู้นำและวัฒนธรรมสนับสนุนให้บุคลากรมีโอกาสพัฒนาตนเองเป็นประจำและอย่างต่อเนื่อง
- ยกระดับคุณสมบัติ และศักยภาพการเป็นผู้นำองค์กรแห่งยุค Digital Transformationที่ประกอบด้วย
– ความถ่อมตน โดยผู้นำที่ประสบความสำเร็จจำนวนมาก จะเชื่อว่าตนเองไม่ได้รู้ดีที่สุด จึงพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ อยู่เสมอ
– กระหายที่จะรู้ และสนใจในสิ่งรอบตัว พร้อมไปกับการค้นหาโอกาสเรียนรู้อยู่เสมอ ทั้งจากการอ่าน เข้าสังคม หรือแม้แต่การค้นหาจากประสบการณ์ตรงด้วยตนเอง
– พร้อมที่จะปรับตัว โดยไม่ยึดติดกับวิธีการเดิม แต่พร้อมที่จะ “ลืม” สิ่งที่เคยรู้ และ “Relearn” หรือเรียนรู้ใหม่ เพื่อให้ทันต่อบริบทที่เปลี่ยนไป
– พร้อมที่จะลงทุนกับการเรียนรู้ให้กับตนเอง และบุคลากรในองค์กรอยู่เสมอ
การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning)
การเริ่มต้นสู่ผู้นำองค์กรแห่งยุค Digital Transformation และ VUCA ไม่ได้เป็นสิ่งที่ยากกับการจะปลูกฝังและสร้างอุปนิสัยเรียนรู้ตลอดชีวิต เช่นเดียวกับผู้นำมากความสำเร็จคนอื่น ๆ โดยเริ่มจาก
- ประเมินตนเองและกำหนดเป้าหมาย ด้วยการสำรวจทักษะปัจจุบันของตนเอง และประเมินทักษะที่จำเป็นต้องได้รับการปรับปรุง เพิ่มเติม ที่จะเป็นประโยชน์ต่อสายอาชีพหรือองค์กรในอนาคต เช่น “ฉันต้องการพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำ ที่เหมาะสมกับยุคแห่งความเปลี่ยนแปลง เพื่อการเติบโตอย่างมั่นคง แข่งขันได้ขององค์กร” เป็นต้น
- ค้นหา และสำรวจแหล่งเรียนรู้ ที่ปัจจุบันเต็มไปด้วยแหล่งข้อมูล ความรู้ ที่เข้าถึงได้ง่ายและหลากหลาย เช่น
– การอ่าน คือ คุณสมบัติพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งการอ่านหนังสือ บทความ หรืองานวิจัย ที่เป็นขุมทรัพย์ทางปัญญา
– การเรียนรู้บนประสบการณ์ (On the Job Training) ด้วยการรวบรวมความรู้ที่ได้รับจาการทำหรือบริหารองค์กร ร่วมกับการรับคำแนะนำจากผู้ที่มีประสบกาณ์
– เข้าร่วมสัมมนา และ Workshop เพราะเป็นโอกาสสำคัญของการเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขา และเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับการสร้างเครือข่ายสังคม และธุรกิจ ที่จำเป็นสำหรับผู้นำในทุกยุคสมัย
– Course Online ทั้ง edX, Coursera, Udemy หรือ SkillLane ที่มีชุดความรู้ที่หลากหลายทักษะในทุกสาขา
– เข้าอบรมหลักสูตรระยะสั้น และเฉพาะทาง โดยมีหลักสูตร Mini MBA หรือหลักสูตรเฉพาะด้านจากสถาบันบริหารการศึกษาที่เชี่ยวชาญ เป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์ความต้องการพัฒนาทักษะเชิงกลยุทธ์และภาวะผู้นำสำหรับผู้บริหารและผู้ประกอบการที่ต้องการทางลัด เน้นการนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง
ในวันที่โลก และธุรกิจมีพลวัตการเปลี่ยนแปลงที่เร็ว แรง และไม่เคยหยุดนิ่ง จากผลลัพธ์ของ Digital Transformation การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ไม่ได้เป็นเพียงทางเลือกอีกต่อไป แต่คือ “ความจำเป็น” เพื่อความอยู่รอดและความก้าวหน้าของทุก ๆ คน และทุก ๆ องค์กร
อย่ารอให้ถึงวันที่ทักษะของเราหรือ Talent ขององค์กรเป็นสิ่งล้าสมัย แต่ควรเริ่มก้าวแรกสู่การเป็นผู้นำที่ทรงประสิทธิภาพของยุค Digital Transformation ด้วยการเพิ่มอุปนิสัยใฝ่เรียนรู้ เปิดกว้างกับความรู้ใหม่ เพื่อค้นหาและสร้างโอกาสใหม่ทางธุรกิจ พร้อมไปกับการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้เกิดขึ้นภายในองค์กร
ระลึกเสมอว่า “ความรู้ คือพลัง” และ “การเรียนรู้ตลอดชีวิต คือความจำเป็น” เริ่มต้นสร้างพลังนั้นให้กับตัวคุณและบุคลากร เพื่อพิชิตทุกโอกาสในอนาคต
——————————————————————–
หากคุณสนใจหลักสูตรที่ช่วยเร่งการพัฒนาทักษะเชิงบริหารและกลยุทธ์ เพื่อให้คุณพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและสร้างโอกาสใหม่ ๆ ในโลกธุรกิจ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Fast Mini MBA ที่มีหลายหัวข้อ เพื่อช่วยให้คุณก้าวไปข้างหน้าได้อย่างรวดเร็วและมั่นคง เช่น Leadership 5.0, Agile Strategy หรือ AI for Executives ฯลฯ

