ภาวะผู้นำในโลกยุค VUCA

Leadership in the Age of VUCA

“บทบาทของผู้นำในปัจจุบัน จะไม่มี Job Description หรือแนวทางปฏิบัติสำหรับสถานการณ์ที่ผู้นำจะต้องเผชิญ ใน

ขณะเดียวกันผู้นำจะต้องนำความชัดเจนมาสู่องค์กรในช่วงเวลาที่ไม่แน่นอน ยิ่งมีความไม่แน่นอนมากเท่าใด ยิ่งต้องการความเป็น

ผู้นำมากขึ้นเท่านั้น … ผู้นำในปัจจุบันจำเป็นต้องเติบโตท่ามกลางความไม่แน่นอนนี้”

คือ ข้อคิดเห็นของ Satya Nadella, CEO ของ Microsoft เกี่ยวกับความเป็น “ผู้นำ (Leadership)” ในโลกที่ผู้นำทุก

คนต้องเผชิญความไม่แน่นอนที่ยากคาดเดามากขึ้น รุนแรงขึ้น และถี่ขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งได้ถูกนิยามเป็น VUCA

ผู้นำของยุค VUCA

กล่าวได้ว่าความเป็นผู้นำของยุค VUCA คือ ผู้นำที่จะต้องมีความสามารถในการปรับเปลี่ยนและตอบสนอง (Shift and

Respond) ต่อความเปลี่ยนแปลงในสภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ และธุรกิจ ด้วยยุทธวิธีที่เหมาะสม และรวดเร็ว

ซึ่งอาจจะดูเหมือนเป็นคุณสมบัติของผู้นำมาทุกยุคทุกสมัย แต่เพื่อให้เกิดภาพความเป็นผู้นำของยุค VUCA ให้ชัดเจนขึ้น

สามารถประมวลคุณสมบัติพื้นฐานที่จำเป็นของผู้นำยุค VUCA ได้ 6 ด้าน คือ

1) มีวิสัยทัศน์ (Vision casting)

ผู้นำต้องมีวิสัยทัศน์ โดยวิสัยทัศน์นั้นต้องถูกกำหนดขึ้นมาบนคุณค่าหลักขององค์กร (Core Value Proposition) อย่าง

แท้จริง และมีการสื่อสารให้เกิดความเข้าใจในเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วมกันตลอดทั้งองค์กร จึงจะทำให้องค์กรเกิดเสาหลักที่

มั่นคงต่อการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ได้

2) มีความพร้อม (Preparedness)

ผู้นำต้องคอยตรวจสอบปัจจัยแวดล้อมธุรกิจและองค์กรอยู่เสมอ เช่น แนวโน้มทางเศรษฐกิจ และสังคม รวมถึง การขยับ

ตัวของคู่แข่งขัน และพฤติกรรมของลูกค้าในธุรกิจอย่างต่อเนื่อง ซึ่งล้วนเป็นตัวแปรชี้นำการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นต่อไป

3) มีความยืดหยุ่น และพร้อมปรับตัว (Flexibility and Adaptability)

ผู้นำในอุดมคติของยุค VUCA คือ ผู้นำที่ไม่ยึดติดกับแนวทางการทำงานในอดีต หรือความสำเร็จที่ผ่านมา แต่ต้องมีความยืดหยุ่น

และสามารถปรับตัวรองรับความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่จะเกิดและเกิดขึ้น แล้วมีผลกระทบต่อองค์กรได้อย่างรวดเร็ว ทั้งเพื่อ

รองรับผลกระทบหรือเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ที่องค์กรจะได้รับอย่างทันท่วงที

4) กล้าตัดสินใจ (Decision making

ความกล้าตัดสินใจ ถือเป็นดัชนีชี้วัดความเป็นผู้นำได้ทุกยุคทุกสมัย ไม่เว้นแม้แต่ในยุค VUCA ที่การตัดสินใจจะมีความ

ยากยิ่งขึ้น เมื่อทุกการตัดสินใจนั้น ขาดข้อมูลรองรับเพียงพอ มีความซับซ้อนของเงื่อนไขต่าง ๆ มากขึ้น ไม่มีสิ่งใดยืนยันถึง

ผลลัพธ์ของการตัดสินใจได้อย่างสมบูรณ์ และที่สำคัญที่ผู้นำต้องตระหนักถึง คือ ทุก ๆ การตัดสินใจจะมีต้นทุนที่ต้องจ่ายเสมอ

แต่ถึงอย่างไร การตัดสินใจ คือ ส่วนหนึ่งในบทบาทของผู้นำที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การเป็นผู้นำจึงต้องกล้าที่จะเลือกหนทางที่

ดีที่สุดให้แก่ทีม โครงการ และองค์กร

5) ทำงานเป็นทีม (Collaboration and Teamwork)

หนทางหนึ่งที่จะเอาชนะโลกแห่งความโกลาหลได้ คือ ความคิดสร้างสรรค์จากความหลากหลายทางความคิด เพราะ

หนึ่งคนคิด ย่อมไม่สู้หลายคนร่วมคิด ดังนั้น ผู้นำจึงควรสร้างบรรยากาศการทำงานร่วมกันให้เกิดขึ้นภายในองค์กร ให้มีการ

แบ่งปัน แลกเปลี่ยนข้อมูล และประสบการณ์การทำงานระหว่างกันแก่ทุกคน ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นชองการสร้างนวัตกรรมและ

การปรับตัวให้เข้ากับความเป็นจริงที่เปลี่ยนแปลงไปอยู่เสมอให้แก่องค์กร

6) ลูกค้า คือ คนสำคัญ (Customer focus)

Alok Ohrie, President & Managing Director ของ Dell Technologies India ได้กล่าวในวาระหนึ่งมีใจความสำคัญ

คือ “ในสภาพแวดล้อมที่มีความผันผวนในปัจจุบัน องค์กรต่าง ๆ ไม่สามารถจะซ่อนตัวอยู่เบื้องหลัง Brand ของตนได้อีกต่อไป แต่จำเป็นต้องพัฒนากระบวนการ และวิธีทำงานที่ชัดเจน โดยมีเป้าหมายสำคัญ คือ การสร้างความพอใจสูงสุดแก่ลูกค้าอย่าง

ต่อเนื่อง” นั่นเพราะลูกค้า คือ ดัชนีวัดความสำเร็จขององค์กรที่ประสิทธิภาพสูงสุดในทุก ๆ สถานการณ์ แม้จะอยู่ในยุค VUCA ก็

ตาม

คุณสมบัติพื้นฐานที่จำเป็นของผู้นำยุค VUCA ทั้ง 6 ด้าน จำเป็นต้องได้รับการพัฒนาทักษะดังกล่าว โดยเริ่มต้นจากการ

ประเมินตนเอง เพื่อค้นหาช่องว่างระหว่างศักยภาพที่มี และสิ่งที่พึงพัฒนาให้มีต่อไปในอนาคต จากนั้นจึงค้นหาหลักสูตรการ

พัฒนาความเป็นผู้นำในยุค VUCA เพื่อเร่งการพัฒนาทักษะและความสามารถในการเป็นผู้นำของคุณ ให้พร้อมรับความท้าทาย

ต่อไปเมื่อมันเกิดขึ้น ปัจจุบันนี้ทางสถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้มีการเปิดอบรมหลักสูตร

FAST Mini MBA for New Manager in the Age of VUCA & AI โดยมีการปรับความรู้ด้าน AI เข้าไปในยุค VUCA World

เพราะโลกทุกวันนี้มี AI เข้ามาเป็นตัวแปรสำคัญในทุกขั้นตอนของการดำเนินธุรกิจและการตลาด

กล่าวได้ว่าท่ามกลางโลกแห่งความผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือ อาจทำให้ใครหลายคนรู้สึกเคว้งคว้าง

หรืออาจทำให้บางองค์กรไม่มั่นใจ อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่สำคัญที่ทำให้เราได้เรียนรู้จาก VUCA World ก็คือ นี่คือโลกสมัยใหม่ที่

เรากำลังเป็นและกำลังอยู่ เราอาจมองไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนที่เกิดขึ้นในทุกๆวันมากนัก นั่นอาจเพราะวิธีการคิด

และพฤติกรรมของเราได้ถูกเปลี่ยนแปลงไปแล้วก็เป็นไปได้ ซึ่งเป็นผลมาจากความเปลี่ยนแปลงที่ค่อยๆเกิดขึ้นโดยที่เราอาจไม่ทัน

สังเกตและไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญที่เราได้รับรู้ จากโลกการทำงานยุคใหม่ในปัจจุบันนี้ก็คือ ผู้ที่พร้อมจะเรียนรู้และเปิด

กว้างสำหรับความท้าทายใหม่ๆอยู่เสมอนั้นจะสามารถเอาชนะความไม่แน่นอนในโลกการทำงานในอนาคตได้อย่างแน่นอน

!!!

FAQ