5 แนวคิด ทำธุรกิจให้พร้อมแข่งขันได้ทุกที่ ทุกเวลา ยุค VUCA
ในยุค VUCA ที่รู้โดยทั่วไปว่าความแน่นอน คือ ความไม่แน่นอน สิ่งที่คาดหวังหรือพยากรณ์ว่าจะได้ จะไม่ได้ดังที่หวัง 100% เพราะปัจจัยต่าง ๆ ที่แวดล้อมรอบตัวเรา ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี สามารถที่จะเปลี่ยนแปลงให้ความคาดหวังต่าง ๆ ของเราต้องคลาดเคลื่อนไปเสมอ เช่น การก้าวขึ้นมามี บทบาทของสื่อสังคม Online ที่เปลี่ยนรูปแบบการใช้ชีวิตในเกือบจะทุก ๆ ด้านของผู้คนในสังคม แรง กระเพื่อมจากรถยนต์พลังงานไฟฟ้า ที่สั่นสะเทือนสังคมและอุตสาหกรรมยานยนต์ จากที่เคยเป็นเพียงเรื่องเล่า ถึงความเพ้อฝันของชายคนหนึ่งที่กล้าลงทุนจำนวนมหาศาลใน Tesla Motors เมื่อ 20 กว่าปีที่ผ่านมา หรือ แม้แต่รูปแบบชีวิต New Normal ของพวกเรา ภายหลังการระบาดอย่างรุนแรงของ Covid-19 เป็นต้น
ในทางธุรกิจที่มีความเปราะบางกว่าอดีตหลายเท่า ซึ่งมีผลมาจากปัจจัยแวดล้อมธุรกิจที่มีมากขึ้น และแต่ละปัจจัยเหล่านั้น ล้วนมีพลวัติที่สูง ก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจได้ในทุก ๆ ระดับ เช่น ธุรกิจสื่อโทรทัศน์ ที่เคยมีมูลค่าธุรกิจจากค่าโฆษณากว่า 7 หมื่นล้านบาทต่อปี สร้างความมั่งคั่งและอิทธิพลทางเศรษฐกิจและสังคมให้กับผู้ประกอบการธุรกิจสถานีโทรทัศน์ (ทั้งภาครัฐ เอกชน และรัฐวิสาหกิจ) ที่มีเพียง 5 – 6 ราย และผู้ประกอบการเหล่านึ้ ล้วนเชื่อมั่นว่าเมื่อระบบโทรทัศน์ไทย เปลี่ยนผ่านจาก Analog สู่ระบบ Digital จะยิ่งเพิ่มมูลค่าธุรกิจให้สื่อโทรทัศน์ไทยมากขึ้น ถึงระดับแสนล้านบาทต่อปีได้ไม่ยาก
ในทางธุรกิจที่มีความเปราะบางกว่าอดีตหลายเท่า ซึ่งมีผลมาจากปัจจัยแวดล้อมธุรกิจที่มีมากขึ้น และแต่ละปัจจัยเหล่านั้น ล้วนมีพลวัติที่สูง ก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจได้ในทุก ๆ ระดับ เช่น ธุรกิจสื่อโทรทัศน์ ที่เคยมีมูลค่าธุรกิจจากค่าโฆษณากว่า 7 หมื่นล้านบาทต่อปี สร้างความมั่งคั่งและอิทธิพลทางเศรษฐกิจและสังคมให้กับผู้ประกอบการธุรกิจสถานีโทรทัศน์ (ทั้งภาครัฐ เอกชน และรัฐวิสาหกิจ) ที่มีเพียง 5 – 6 ราย และผู้ประกอบการเหล่านึ้ ล้วนเชื่อมั่นว่าเมื่อระบบโทรทัศน์ไทย เปลี่ยนผ่านจาก Analog สู่ระบบ Digital จะยิ่งเพิ่มมูลค่าธุรกิจให้สื่อโทรทัศน์ไทยมากขึ้น ถึงระดับแสนล้านบาทต่อปีได้ไม่ยาก
แต่การเกิดและมาของ TV Digital ในประเทศไทยเพียงแค่ปีเศษ ๆ กลับทำให้ผู้เล่นหน้าเก่าและผู้มาใหม่ในธุรกิจสื่อและสถานีโทรทัศน์ ต่างต้องปรับ ต้องเปลี่ยน ต้องขาย (ธุรกิจ และ Digital TV Licensing) หรือแม้แต่การปิดตัวออกไปจากธุรกิจโทรทัศน์ไทยเป็นจำนวนมาก (ยกเว้นสื่อโทรทัศน์ของภาครัฐ และองค์กรอิสระ)
นั่นเพราะผู้ประกอบการในธุรกิจสื่อโทรทัศน์ไทย ลืมว่าเราอยู่ใน VUCA หรือไม่? เพราะเมื่อเริ่มต้นการเปลี่ยนผ่านระบบสู่ TV Digital ผู้ประกอบการเจ้าของช่องสถานีโทรทัศน์ทุกราย คงเตรียมพร้อมที่จะแข่งขันกันเองเหมือนในอดีตที่ผ่านมา ด้วยรูปแบบการแข่งขันและกลยุทธ์การแข่งขันที่ ปรับเปลี่ยนจากเดิมให้เหมาะกับการแข่งขันที่มีคู่แข่งเพิ่มขึ้น 4 – 5 เท่าตัวเท่านั้น โดยไม่เห็นถึงภัยคุกคามใหม่ ที่มาในนาม YouTuber หรือ Influencer ซึ่งสามารถสร้างสรรค์สื่อ Video ได้น่าสนใจ แปลกใหม่ เข้าถึงผู้ชมได้ทุกที่ ทุกเวลา ผ่าน Platform ต่าง ๆ บน Smartphone, Tablet หรือ Laptop ไม่นับรวมสภาวะเศรษฐกิจ ไทยที่ตกต่ำ หดตัวอย่างต่อเนื่องนับจากปี พ.ศ. 2557 เป็นต้นมา
จากกรณีศึกษาเล็ก ๆ ข้างต้น จึงเป็นเหตุปัจจัยที่เราควรมีความพร้อมต่อการแข่งขันทางธุรกิจได้ในทุก ตลาด สถานการณ์ และเวลา โดยหลักการสำคัญของการเตรียมตัวให้พร้อมต่อการแข่งขันทางธุรกิจในยุค VUCA ที่รวบรวม และประยุกต์เป็นแนวคิด คือ
1. ต้องรู้จักคู่แข่ง
“รู้เขา” คือ แนวคิดแรกของการสร้างความพร้อมให้เราสามารถแข่งขันได้ในทุกตลาด ทุกที่ ทุกเวลา ซึ่งการรู้จักคู่แข่งของเราในแนวคิดนี้ หมายรวมถึง การรู้ให้ชัดว่าเรากำลังจะแข่งขันกับใคร หรือใครกำลังจะเข้า มาแข่งขันกับเรา และที่ยากและท้าทายกว่า คือ การค้นหาคู่แข่งขันที่เราไม่รู้จัก แต่สินค้าหรือบริการของพวก เขามีความสามารถที่จะตอบสนองความต้องการของลูกค้าเราได้
2. หาตัวเองให้เจอ
คือ การค้นหา กำหนด และนิยามเกี่ยวกับคุณค่าในสินค้าหรือบริการของเราที่ลูกค้ายอมรับ หรือ Value Proposition ของเราให้ชัดเจน Value Proposition ที่กำหนดขึ้นมาให้เป็นจุดแข็งของเรานั้น ควรพิสูจน์ได้ว่าเป็นคุณค่าที่ลูกค้าของ
เรารู้ เข้าใจ และยอมรับอย่างแท้จริง ๆ เช่น เมื่อนึกถึงแป้งเย็น เราจะนึกถึงแป้งเย็นตรางู ในกระป๋องเหล็ก มี สัญลักษณ์รูปงูถูกลูกศรปักหัว เป็นต้น
3. Brand ต้องมี ภาพลักษณ์ทันยุคสมัย
ยกตัวอย่างกรณ๊แป้งเย็นตรางูอีกครั้ง ที่มีอายุในธุรกิจแป้งเย็นมากว่า 70 ปี แต่ผู้บริหารรุ่นใหม่ไม่ยอม ให้ Brand ตรางูหายไปจากตลาดตามกาลเวลาเช่นเดียวกับสินค้าหรือบริการหลากหลายชนิด ด้วยการปรับตัว สร้างภาพลักษณ์ (Image) ของตรางูให้ทันยุคสมัยอยู่เสมอ (Brand Modernization) ปิดจุดอ่อนของการทำ การตลาดแป้งเย็นที่เคยมีช่วงเวลาซื้อเฉพาะฤดูร้อน ให้ลูกค้าสามารถซื้อสินค้าอื่น ๆ ในเครือตรางูได้ตลอดทั้งปี โดยมี Value Proposition คือ “ความเย็น” ที่เป็นเอกลักษณ์ของตรางู
4. รักษาลูกค้าของเรา
ลูกค้า มีความสำคัญต่อการทำธุรกิจ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนรู้ได้โดยทั่วไป และลูกค้าจะยิ่งมีความสำคัญขึ้น หากเป็นลูกค้าเก่าที่พร้อมสนับสนุนธุรกิจของเรา ทั้งทางตรงด้วยการซื้อสินค้าหรือบริการของเราอยู่เสมอ และ ในทางอ้อม คือ การเป็นผู้สนับสนุน (Advocacy) สินค้าหรือบริการของเรากับคนใกล้ชิดพวกเขา บทความหลาย ๆ เรื่อง ของหลักสูตร Fast Mini MBA ต่าง ๆ จึงให้ความสำคัญกับลูกค้ามากถึงมาก ที่สุดอยู่เสมอ เพราะลูกค้า คือ ทรัพย์สิน (Asset) ที่สำคัญของเรา ที่จะช่วยผลักดันให้เราพัฒนาและเติบโตได้ ต่อไป ดังนี้น จงรักษาลูกค้าของเราอย่าให้คู่แข่งมาแย่งพวกเขาไปจากเรา ด้วยหลักคิดที่ว่า ลูกค้า ลูกค้า ลูกค้า
5. ติดตามและสนใจอนาคต (Look to the Future)
แนวคิดสุดท้าย คือ ต้องไม่หยุดติดตามและสนใจอนาคตรอบตัว รอบธุรกิจของเรา เพื่อนำความ เคลื่อนไหว ความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นต่อไปเหล่านั้น มาประมวล สังเคราะห์ วิเคราะห์ ให้ เป็น Scenario ต่าง ๆ ที่ธุรกิจของเราจะต้องเผชิญในอนาคต เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับธุรกิจของเราใน สถานการณ์ข้างหน้าได้ล่วงหน้า
แต่ถึงอย่างไร ต้องไม่ลืมว่าเรายังอยู่ใน VUCA ที่ความแน่นอน คือ ความไม่แน่นอน ฉะนั้น สิ่งที่เรา คาดว่าจะเป็น อาจจะไม่เป็นดังที่คาด เช่น ผู้ประกอบการธุรกิจสื่อโทรทัศน์ ที่เคยประสบมายุคเปลี่ยนผ่านจาก Analog สู่ Digital TV ที่ความคาดหมายถึงความมั่งคั่งเพิ่มขึ้น ถูกแทนที่ด้วยความเจ็บปวดของทุก ๆ คนใน ธุรกิจโทรทัศน์ไทย
และเพื่อนำพาธุรกิจไทยสู้กลับโลกยุค VUCA สถาบันเสริมศึกษาและทรัพยามนุษย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จับมือ 20 นักธุรกิจและผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารชั้นนำของไทย เปิดหลักสูตร Fast Mini MBA for New Manager in the Age of VUCA & AI เพื่อนำพาธุรกิจไทยสู้กลับโลกยุคปัจจุบันที่มี AI เป็นตัวแปรสำคัญในทุกภาคส่วนของธุรกิจ ซึ่งหลักสูตรนี้ออกแบบมาเพื่อ
1) ผู้บริหารระดับต้น ที่ไม่ได้เรียนด้านบริหารธุรกิจมา
2) เจ้าของกิจการที่ไม่ได้เรียนบริหารธุรกิจมา
3) ผู้บริหารที่ต้องการปรับความรู้ด้านการบริหารธุรกิจ
📌คลิกเพื่อสมัคร หรือ ดูรายละเอียดที่ : https://forms.gle/XQE6E2AGtg3GsG2KA
📳สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ Tel : 081-924-4473 หรือ 081-778-407
หรือ Line : @fastminimba
Email : [email protected]
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ยุค VUCA คืออะไร และกระทบต่อธุรกิจอย่างไร?
ยุค VUCA คือสภาวะที่มีความผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือ ทำให้ปัจจัยภายนอกเปลี่ยนแปลงเร็วมาก จนแผนธุรกิจเดิมที่เคยใช้ได้ผลอาจล้มเหลวหากไม่ปรับตัว
2. ทำไม Value Proposition ถึงสำคัญในยุคนี้?
เพราะในตลาดที่มีการแข่งขันสูง ลูกค้ามีตัวเลือกมากมาย การมีจุดเด่นหรือคุณค่าที่ชัดเจนและลูกค้าจดจำได้ (เหมือนกรณีแป้งเย็นตรางู) จะทำให้ธุรกิจอยู่รอดได้ยั่งยืน
3. คู่แข่งที่ "มองไม่เห็น" ในยุค VUCA หมายถึงใคร?
หมายถึงกลุ่มใหม่ๆ ที่อาจไม่ได้ทำธุรกิจประเภทเดียวกับเราโดยตรง แต่แย่งเวลาหรือความสนใจของลูกค้าไป เช่น YouTuber ที่เข้ามาแย่งสายตาผู้ชมไปจากช่องโทรทัศน์เดิม